W pierwszej kolejności zobowiązani do zapłaty zachowku, zgodnie z art. 991 par 2 Kodeksu cywilnego są spadkobiercy. Nie ma znaczenia, czy spadkobierca został powołany do spadku z ustawy, czy na podstawie sporządzonego przez spadkodawcę testamentu.

Niejednokrotnie występują sytuację, w których nie będzie można uzyskać zachowku od spadkobiercy, np., gdy spadkobierca testamentowy, czy ustawowy sam jest uprawniony do zachowku i ze spadku przypada mu jedynie przysporzenie równe jego własnemu zachowkowi, w takim przypadku można żądać zapłaty zachowku od osoby, na rzecz której spadkobierca przekazał określone przedmioty, które wchodziłyby w skład spadku – zapisobiercy windykacyjnego.

Proszę pamiętać, iż zapis windykacyjny może zostać ustanowić jedynie w testamencie notarialnym.

Osoba na rzecz, której został ustanowiony zapis windykacyjny jest zobowiązana do zapłaty zachowku, jedynie w graniach wzbogacenia będącego skutkiem zapisu windykacyjnego, a jeżeli sama jest uprawniona do zachowku ponosi odpowiedzialność względem innych osób uprawnionych do zachowku  tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jej własny zachowek.

Gdyby spadkobierca zapisu windykacyjnego  nie uczynił, albo od zapisobiercy windykacyjnego nie można byłoby otrzymać należnego zachowku, można żądać zapłaty zachowku od osoby, która otrzymała od spadkobiercy darowiznę, doliczoną do spadku (odpowiedź na pytanie, które darowizny dolicza się do spadku, znajdą Państwo w wpisie, pt. „Których darowizn przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku?„)

Obdarowany, tak samo jak zapisobierca windykacyjny jest zobowiązana do zapłaty zachowku, jedynie w graniach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny, a jeżeli sama jest uprawniona do zachowku ponosi odpowiedzialność względem innych osób uprawnionych do zachowku tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jej własny zachowek.

Co w przypadku, gdy spadkobierca dokonał za życia kilku darowizn, a każda z nich miała miejsce w innym czasie?

W takiej sytuacji w pierwszej kolejności należy pozwać osobę, na rzecz której darowizna została dokonana najpóźniej, zaś obdarowani wcześniej będą ponosi odpowiedzialność, tylko wtedy, gdy uprawniony do zachowku nie może uzyskać uzupełnienia, czy zapłaty zachowku od osoby, która została obdarowana później.

Proszę pamiętać, że osoby na rzecz, których została dokonana darowizna lub uczyniony zapis windykacyjny, mogą się zwolnić od obowiązku zapłaty zachowku, poprzez wydanie przedmiotu darowizny lub przedmiotu zapisu windykacyjnego.